Zeytinyağı fiyatlarında böylesine bir yükseliş beklenmiyordu. Ancak bu yükselişin üretimdeki kıtlıktan mı; yoksa spekülatif amaçla zeytinyağını elinde tutanlardan mı kaynaklandığı konusu hala tartışmalı. Üretim rakamları hazırlanırken bazı öngörülemeyen değişkenlerin etkisi olduğu malum. Bazı bölgelerde sıcaktan, bazı bölgelerde yağmur sonrası don, pek çok ağaca zarar vermiş durumda. Bu durum da üretimi etkilemiş bulunmaktadır.
Üretici kazansın, sonuçta fiyat makul bir yere oturacaktır. Özellikle İspanya ve İtalya’da üretimin kuraklık nedeniyle yarı yarıya düşmesi uluslararası piyasalarda zeytinyağında fiyatı arttıran en önemli etken oldu. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, dünya zeytinyağı üretiminin 3 milyon ton civarında olduğunu açıkladı. İspanya, 1.5 milyon ton ile sektörün lideri. İkinci İtalya ise 650 bin ton zeytinyağı üretimi gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla İspanya ve İtalya, dünya zeytinyağı üretiminin üçte ikisini üretebilmektedir. Ancak ekonomideki kuraklık zeytinlikleri de vurmuş durumda. Buna bir de hastalık eklenince rekoltede düşüşler yaşandı. İspanya ve İtalya’da üretim yarı yarıya düştü. 2014-15 yılı dünya zeytinyağı üretiminin yaklaşık %23 düşüşle 2,3 milyon ton civarında olması bekleniyor bu da pazarı germiş durumda.
İhracatta fiyatların yükselmesi bir dönem için kazanç olur. 3-4 yıl öncesinde zeytinyağı fiyatları dibi görmüştü. Bir aşırı değerli bir diplerde fiyatlandırma istikrarsızlığı beraberinde getirirken pazar kaybına yol açabilmektedir. Uluslararası piyasalarda bir ton zeytinyağı $3.600 seviyesindedir. Bugün telaffuz edilen iç piyasada 20 TL fiyatın uluslararası rekabet gücü neredeyse sıfırdır. Üretici korunsun, pazarlar da korunsun…
Bu yazının tamamı Prof. Dr. İbrahim Attila Acar'ın kişisel web sayfasında yayınlanmıştır.
Devamını oku → acarhoca.com
